Nếu dây hoặc cáp điện bị nóng khi bạn sử dụng các thiết bị điện, điều này không nhất thiết là vấn đề về chất lượng của dây cáp, mà chủ yếu là do dây cáp điện đang hoạt động ở mức độ vượt quá giới hạn bình thường của nó. Chỉ cần dòng điện chảy qua cáp vượt quá một mức đặc biệt, cáp sẽ chắc chắn nóng lên, và khi dòng điện tăng lên, nhiệt độ bề mặt của cáp cũng sẽ tăng cao hơn. Về cơ bản, nhiệt độ bề mặt của dây ở mức dưới 60 độ C là bình thường. Vậy dây cáp điện nóng lên nguyên nhân do đâu? Làm sao phòng tránh?
Nhiệt độ hoạt động của dây cáp điện
Nhiệt độ hoạt động của cáp điện gồm nhiệt độ tối thiểu và tối đa mà cáp có thể hoạt động an toàn trong một khoảng thời gian dài. Nhiệt độ hoạt động này phụ thuộc vào vật liệu cách điện và vỏ bọc của dây cáp điện.
Mỗi loại vật liệu đều có một phạm vi nhiệt độ tối ưu riêng, đó là khoảng nhiệt độ mà chúng hoạt động ổn định. Phạm vi nhiệt độ của các loại vật liệu thường có sự biến động lớn tùy thuộc vào loại vật liệu và yêu cầu về độ linh hoạt của cáp ở các nhiệt độ khác nhau. Thường thì, vật liệu sẽ trở nên mềm hơn ở nhiệt độ cao hơn và cứng hơn ở nhiệt độ thấp hơn, điều này có thể làm cho vật liệu ít phù hợp hơn trong các ứng dụng đòi hỏi sự uốn cong ở nhiệt độ thấp hoặc cao.
Ví dụ, vật liệu cách điện PVC thường có dải nhiệt độ từ -15°C đến 70°C cho các ứng dụng điện. Trong khi đó, cao su silicon thường có dải nhiệt độ từ -60°C đến 180°C cho các ứng dụng cố định.
Dây cáp điện bị nóng nguyên nhân do đâu?
Dây cáp điện nóng lên quá nhiều vì một số lý do bao gồm quá tải, kết nối kém, môi trường và đoản mạch. Trong đó, các kết nối kém thường là nguyên nhân phổ biến gây ra hiện tượng quá nóng.
Có một số yếu tố bên ngoài khác cũng có thể làm cho dây cáp điện nóng lên hoặc quá nhiệt, ngay cả khi chúng đang chịu dòng điện cơ bản đã được công bố. Các yếu tố đó bao gồm:
- Nhiệt độ môi trường xung quanh nơi lắp đặt: Nếu nhiệt độ môi trường cao hơn các điều kiện định mức cơ bản dành cho cáp, thì nhiệt độ của cáp cũng sẽ tăng cao hơn.
- Giá trị nhiệt trở mặt đất: Đối với cáp được chôn trong đất, giá trị nhiệt trở này càng cao thì nhiệt độ của cáp càng tăng.
- Độ sâu chôn cáp: Độ sâu chôn cáp càng sâu, thì nhiệt độ của cáp cũng càng cao.
- Gần các mạch điện khác: Cáp được lắp đặt gần các cáp khác (đặc biệt là cáp chôn dưới đất), nhiệt độ của cáp cũng sẽ cao hơn.
- Số lượng mạch điện gần cáp: Số lượng mạch điện gần cáp càng nhiều, thì nhiệt độ của cáp cũng càng cao.
- Gần các nguồn nhiệt khác: Chẳng hạn như gần đường ống sưởi ấm. Các nguồn nhiệt khác sẽ làm tăng nhiệt độ xung quanh, dẫn đến tăng nhiệt độ của cáp.
- Tiếp xúc với nhiệt độ từ ánh nắng mặt trời (bức xạ): Cáp tiếp xúc trực tiếp với ánh sáng mặt trời phải được đánh giá dựa trên nhiệt độ tối đa của nhiệt kế bầu đen. Nhiệt độ này thường cao hơn khoảng 10°C so với môi trường tiêu chuẩn. Điều này có nghĩa là nhiệt độ của cáp sẽ cao hơn cho cùng một tải.
Nên làm gì khi dây cáp điện bị nóng?
Trước hết, bạn cần xác định liệu dây cáp điện bị nóng thực sự hay chỉ bình thường. Nếu dây chỉ ấm lên, bạn không phải quá lo lắng. Nếu dây thực sự đang nóng lên nhiều, bạn cần xác định điểm nóng ở đâu, có thể là một đoạn dây hoặc cả đoạn dây, hoặc chỉ ở các điểm tiếp xúc với nguồn (ở hai đầu dây).
Nếu một hoặc cả hai đầu dây nóng lên nhưng giữa dây không nóng lắm, thì chắc chắn có vấn đề ở các đầu nối tiếp xúc với ổ cắm và thiết bị điện. Có thể là do kết nối kém (chưa cắm chặt dây), điểm tiếp xúc bị ăn mòn… Ổ cắm nóng cũng có thể làm cho đầu nối nóng.
Nếu chỉ một đoạn dây bị nóng: Đoạn dây đó có vấn đề, có thể bị đứt một ít sợi, bị ăn mòn, vỏ bọc không còn nguyên vẹn gây oxy hóa khi tiếp xúc với không khí, hoặc bị gấp khúc…
Nếu cả đoạn dây bị nóng: Do dây bị quá tải hoặc do dây chất lượng kém. Hiện nay dây điện bị làm kém chất lượng rất nhiều, như dây giả đồng (nhôm mạ đồng, đồng pha sắt…). Nếu có điều kiện, nên kiểm tra chi tiết ruột dẫn của dây để xác định liệu nó có thực sự là đồng nguyên chất hay không. Nếu đúng là đồng nguyên chất, dây bị nóng do quá tải, tức là tiết diện dây quá nhỏ. Các thiết bị có công suất cao như máy sấy, lò vi sóng, ấm siêu tốc thường khi hoạt động có dây điện khá nóng.
Để hạn chế nguy cơ hỏa hoạn có thể xảy ra, chúng tôi khuyên bạn nên sử dụng dây cáp chống cháy thay vì sử dụng dây điện PVC thông thường, nếu có điều kiện.
Cách phòng ngừa dây cáp điện bị nóng
Để phòng ngừa dây cáp điện trở nên quá nóng, bạn có thể thực hiện các biện pháp sau:
- Kiểm tra và bảo dưỡng định kỳ: Thực hiện kiểm tra định kỳ để phát hiện sớm các vấn đề có thể gây ra hiện tượng quá nóng cho dây cáp điện.
- Sử dụng dây cáp chất lượng: Sử dụng dây cáp điện chất lượng cao và đảm bảo rằng chúng đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn và kỹ thuật.
- Tránh quá tải: Đảm bảo rằng dây cáp không bị quá tải bằng cách phân bố tải điện hợp lý và sử dụng các thiết bị chống quá tải.
- Kiểm tra kết nối: Đảm bảo rằng các kết nối trên dây cáp điện được thực hiện chắc chắn và không có hiện tượng oxy hóa, ăn mòn.
- Cải thiện thông gió: Đảm bảo rằng dây cáp điện không bị che khuất và có đủ không gian thông gió để làm mát.
- Sử dụng dây cáp chống cháy: Sử dụng dây cáp chống cháy có khả năng chịu nhiệt tốt hơn để giảm nguy cơ cháy nổ.
- Theo dõi nhiệt độ: Theo dõi nhiệt độ của dây cáp điện để phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường và thực hiện biện pháp khắc phục kịp thời.
- Điều chỉnh môi trường xung quanh: Đảm bảo rằng môi trường xung quanh nơi lắp đặt dây cáp không quá nóng, ví dụ như không đặt gần các nguồn nhiệt khác như đường ống sưởi ấm.
Trên đây là thông tin giúp bạn giải đáp dây cáp điện nóng lên nguyên nhân do đâu? Làm sao phòng tránh? Dây cáp điện khi sử dụng thường có cảm giác ấm, điều này là hoàn toàn bình thường. Ruột dẫn đồng và nhôm, giống như tất cả các kim loại, có điện trở cố hữu. Nên khi dòng điện chạy qua chúng, dòng điện gặp phải điện trở và sẽ sinh ra nhiệt. Nếu xác định thấy dây quá nóng cần tiến hành kiểm tra ngay để hạn chế những sự cố không mong muốn có thể xảy ra.



